Kultura
ilustron normat, vlerat e pranuara dhe sjelljen tradicionale të një grupi
(Hodgetts, Luthans & Doh, 2006).  Megjithatë, kultura evoluon me kalimin e
kohës. Kultura e çdo vendi ka besimet, vlerat dhe aktivitetet e veta, pra mund
të definohet si një grup evolues i besimeve kolektive, vlerave dhe qëndrimeve.
Kultura e biznesit lidhet me sjelljen, etikën dhe përfshin vlerat, vizionet,
stilin e punës, besimet dhe zakonet e organizatës. Menaxhimi është një burim I
rëndësishëm për suksesin e një biznesi dhe në karakteristikat e një menaxhuesi
të mirë mund të listojmë: eksperiencën, realizimin, fleksibilitetin dhe
aftësinë per të bashkëpunuar me njerëzit. Për një menaxhues të suksesshëm është
e rëndësishme që të zotërojë njohuri në elementët e kulturës të vendit ku do të
krijohet biznesi: si biznese kombëtare ose ndërkombëtare. Për Nancy Adler-in,
njërën prej autoreve më të njohura të lidershipit global dhe menaxhimit
ndërkulturor, “kultura kombëtare ka ndikim më të madh në punëtorët sesa kultura
e organizatës (Adler, N., 1991). Një sfidë e rëndësishme për biznesin
ndërkombëtar është përshtatja e suksesshme e kulturave të ndryshme dhe impakti
i tyre në operacionet e përditshme. Adaptimi I tillë kërkon një kuptim të
kulturës, diversitetit kulturor, pikëpamjeve, stereotipet dhe vlerat. Kështu,
në dekadat e fundit ka pasur rritje në interes për këtë temë, ka pasur
hulumtime të ndryshme dhe janë kryer shumë kërkime në vitet e fundit në lidhje
me dimensionet dhe qëndrimet kulturore. Këto hulumtime kanë treguar rëndësinë e
trajtimit të kësaj çështjeje për të përmirësuar performancën e biznesit. Nuk ka
unanimitet midis shkencëtarëve dhe njerëzve të biznesit në lidhje me rëndësinë
e kulturës kombëtare. Megjithatë, kjo nuk mund të thuhet për përkufizimin e
kulturës kombëtare. Autorë të ndryshëm nga fusha krejtësisht të ndryshme
shkencore po përpiqen të përcaktojnë kuptimin e termit kultur duke filluar nga
nivele dhe forma të ndryshme. Kultura është vlera dhe besimi I përbashkët që u
mundëson anëtarëve të saj të kuptojnë rolet dhe normat e organizatës. Fjala
rrjedh nga latinishtja “kultura”, e cila i referohet një kulti ose
një objekti adhurimi. Në një kuptim më të gjerë, termi i referohet rezultateve
të ndërveprimit njerëzor. Antropologët e shohin kulturën në shumë mënyra. Një
nga përkufizimet më të përdorur gjerësisht i kulturës është: “Kultura
përbëhet nga modelet e qarta dhe të nënkuptuara si dhe nga sjelljet e fituara
dhe simbolet e transmetuara, të cilat formojnë grupin karakteristik të
arritjeve të njerëzve, duke përfshirë mishërimet në fakte; thelbi kryesor i
kulturës përbëhet nga idetë tradicionale dhe veçanërisht ne vlerat e shtuara. Sistemi
i kulturës nga njëra anë mund ta shohim si një produkt të veprimit dhe nga ana
tjetër, si elementë të kushtëzuar të veprimeve të ardhshme. Kultura mund të
përkufizohet si një model i përgjithshëm i sjelljes, i bazuar në vlerat dhe
besimet që zhvillohen gjatë kohës në një shoqëri të caktuar. Këto janë njohuri të
zakonshme, bindje, vlera, norma të sjelljes dhe mënyra të mendimit të anëtarëve
të një shoqërie. Elementët e kulturës janë: gjuha, feja, arsimi, struktura
politike dhe ekonomike, të cilat janë dhe pika referimi per

 

krijimin
dhe menaxhimin e suksesshëm të një biznesi. Kultura është një nga komponentët
kyç të biznesit dhe ka ndikim në drejtimin strategjik të biznesit. Kultura
ndikon në menaxhimin, vendimet dhe të gjitha funksionet e biznesit nga
kontabiliteti deri në prodhim (Hofstede, G. 1980), mbështetur kjo edhe nga
autori I njohur Hofstede, I cili i referohet kulturës si software-i i mendjes
si për të thënë se kultura është udhëzues dhe udhërrëfyes i sjelljeve dhe
veprimeve të njerëzve. Karakteristikat thelbësore të kulturës janë si më
poshtë: është e mësuar jo e trashëguar, është e zakonshme, gjeneruese,
simbolike, e strukturuar ose e integruar dhe është adaptive. Për shkak të ekzistencës
së kulturave të ndryshme në botë, kuptimi i ndikimit të tyre ndaj sjelljes
është shumë I rëndësishëm për biznesin global. Nëse menaxherët global nuk e
njohin kulturën e një vendi me të cilin ose në të cilën ata bëjnë biznes athere
performanca e biznesit mund të jetë jashtëzakonisht negative. Sipas një prej
përkufizimeve më të përdorur, kultura është programimi kolektiv i mendimit që
dallon anëtarët e një grupi apo kategorie të njerëz nga të tjerët (Hofstede,
1980). Koncepti bazë në studimet e kulturës janë pikërisht vlerat. Vlerat
përfaqësojnë besimet themelore, relativisht të qëndrueshme dhe koncepte të
dëshirueshme që ofrojnë standarde të përgjithshme për vlerësimin e sjelljeve specifike,
veprimet dhe qëllimet dhe kriteret për vlerësimin e asaj që është e mire ose e
keqe, të pranueshme ose të papranueshme si dhe krijimi i preferencave
individuale dhe preferencave të grupit. Vlerat sigurojnë parimet bazë të organizimit
dhe integrimit të qëllimeve individuale dhe të grupit, prioritizimin dhe llojin
e tyre të nevojave hierarkike dhe rëndësinë e qëllimeve, kënaqësisë me
vlerësimin, zgjedhjen e mënyrës së jetesës së preferuar dhe sjelljen e
përgjithshme njerëzore dhe shoqërore. Vlerat mund të jenë individuale, grupi,
komuniteti dhe vlera njerëzore universale. Vlerat janë besime themelore që
njerëzit kanë në lidhje me nocionin e të mirës dhe së keqes, të drejtës dhe të
gabuarës, të rëndësishmes dhe të parëndësishmes. Në përgjithësi, rezultatet
tregojnë shumëllojshmërinë dhe ngjashmërinë midis vlerave të punës dhe vlerave
menaxheriale në kultura të ndryshme. Kultura është treguar shpesh nga modeli i
saj që kujton qarqet e përqëndruara, rrethi i brendshëm, i cili është thelbi i
supozimeve bazë që përcaktojnë sjelljen e njeriut; rrethi i mesëm I cili përfaqëson
normat dhe vlerat që janë themeli I shoqërisë, ndërsa pjesa e jashtme përfaqëson
një ekspozim të qartë të produkteve të kompanisë.

We Will Write a Custom Essay Specifically
For You For Only $13.90/page!


order now